« Są takie dni..Czyżby lato? »

Architektura Leiden

Dnia: 24. March 2008 | Tags: , ,

W poprzednim wpisie skupiłam się na głównych powodach, dla których Leiden jest znane na świecie i godne odwiedzenia. Tym razem napiszę o równie trwałym, aczkolwiek mniej ‘żywym” jego elemencie, czyli architekturze.
Pierwotnie miasto było fortecą, o czym świadczy świetnie widoczny z lotu ptaka układ przestrzenny. Można zobaczyć centrum otoczone niegdyś murami (nie zachowane) z licznymi bastionami i niezliczoną ilością kanałów zarówno je otaczających, jak i przecinających we wszystkich możliwych kierunkach. Pośród najbardziej interesujących obiektów znajdują się Stadhuis, Burcht i Koornbrug. Stadhuis (czyli Ratusz Miejski) to budynek z monumentalną renesansową fasadą, która powstała w 1597 roku. Symbolizuje ona boom ekonomiczny jakiego doświadczyło miasto po wyzwoleniu spod oblężenia hiszpańskiego. Dwie figury dzieci na dole schodów symbolizują Czas i Wieczność, natomiast postaci kobiece to personifikacje Sprawiedliwości i Pokoju. Wnętrze ratusza utrzymane jest w zaskakująco nowoczesnym stylu. To *efekt* pożaru z 1929 roku, kiedy to calutki budynek (oprócz fasady) wypalił się do fundamentów. Nowa budowla została zaprojektowana przez harlemskiego architekta Blaauw, a autorem drewnianych mozaik jest Escher. leiden_koornbrug.jpgNiedaleko ratusza znajduje się Koornbrug (w wolnym tłumaczeniu Most Kukurydziany), jako że już od XV wieku handlowano tu kukurydzą. Obecna budowla z trzema arkadami pochodzi z XVII wieku i zastąpiła pierwotną, dwieście lat młodszą. W XIX wieku most przykryto neoklasycystycznym dachem. Natomiast w centralnej (geograficznie) części miasta znajduje się wzniesienie, a na jego szczycie Burcht (cytadela). Nie wiadomo dokładnie, kiedy powstała pierwsza budowla, ale obecna już w XV wieku straciła swe obronne, militarne znaczenie wchłonięta przez rozwijające się miasto. Dwieście lat później została przekształcona na swego rodzaju park miejski, z ogrodami i labiryntem. Do dziś pozostaje ulubionym miejscem spacerów, choćby dlatego, że z jej szczytu roztacza się bardzo przyjemny widok na całe miasto.
Ostatnimi laty integralną częścią architektury stały się wymalowane na ścianach przeróżnych budowli wiersze znane jako Ścienna Poezja. Brzmi to trochę dziwnie, ale to dokładne tłumaczenie zarówno z języka holenderskiego (Muur Gedichten), jak i angielskiego (The Wall Poems).
leiden_poem.JPGChodząc po ulicach nie tylko centrum, ale i przyległych dziennic napotykamy wiersze mniej i bardziej znanych poetów, namalowane wprost na ścianach budynków. Stanowią one część projektu “Poezja i mury”, który rozpoczęto roku 1992 wierszem rosyjskiego poety Marina Tsvetajeva. Inicjatorem całego projektu jest fundacja „TEGEN-BEELD”, której twórcami są Ben Walenkamp i Jan-Willem Bruins „TEGEN-BEELD”, choć znalazły się różne prywatne osoby i korporacje, które wspomogły go finansowo. Autorom projektu przyświecała idea, iż przechodnie będą stymulowani/inspirowani nie tylko samym utowrem, ale również widokiem liter na tle ściany.
Prezentowane wiersze zostały napisane przez poetów różnych narodowości i każdy z nich namalowano w oryginalnym języku. Przy większości z nich umieszczono również tabliczkę z tłumaczeniem na języki holenderski i angielski.
Obecnie na murach domów w Leiden znajduje się ok. 140 wierszy, napisanych w 32 językach. Oczywiście są też utwory polskie, ale bynajmniej nie takie, które można by zaliczyć do „klasyki”: „Pisałem” Tadeusza Różewicza, „Pochwała złego o sobie mniemania” Wisławy Szymborskiej i „Bajdary” Adama Mickiewicza [mam nadzieję, że nie wyjdę na półgłówka przyznając się, że tylko ten ostatni był mi znany ;)]. Istnieje również specjalna strona internetowa poświęcona temu projektowi, na której można m.in. odbyć wirtualna wędrówkę po Leiden śladami poezji.

Pozostałe posty z serii "Leiden (Lejda)"

Brak komentarzy. Bądź pierwszy :)



Trackback URI | RSS komentarzy

Dodaj swój komentarz

Możesz używać takie znaczniki XHTML jak: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>